Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 17 fevral 2011-ci il tarixli sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Naxçıvanşünaslıq Mərkəzi yaradılmışdır.
     

   Yeniliklər


Naxçıvan tarixi (I cild)
  Ən qədim zamanlardan başlayaraq XVIII əsrin 40-cı illərinədək olan böyük bir dövrü əhatə edən üçcildlik “Naxçıvan tarixi”nin I cildində arxeoloji mənbələr və yazılı abidələr əsasında Naxçıvan ərazisində ibtidai insan cəmiyyətinin mərhələləri, mənəvi həyatı, ilkin sinifli cəmiyyətin meydana gəlməsi, Naxçıvanın müxtəlif dövlətlərin tərkibində fəaliyyəti, siyasi, sosial-iqtisadi həyatı, mədəniyyəti, əhalinin işğalçılara qarşı mübarizəsi, etnik tərkibi və s. məsələlər geniş şərh olunmuşdur. Kitabda həmçinin Naxçıvanın orta əsrlər tarixinin XVIII əsrin 40-cı illərinədək olan dövrü tədqiq edilmiş, sasanilərin, ərəblərin, səlcuqların, Azərbaycan Atabəylər dövlətinin, monqolların, xarəzmşahların hakimiyyətləri zamanı baş verən siyasi-ictimai, iqtisadi-mənəvi dəyişikliklər şərh edilmiş, Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin fəaliyyəti dövründə Naxçıvanın ictimai-iqtisadi, mədəni həyatı tədqiqata cəlb olunmuşdur.

Naxçıvan tarixi (II cild)
  Üçcildlik “Naxçıvan tarixi”nin II cildi XVIII əsrin ortalarından başlayaraq XX əsrin 30-cu illərinin sonunadək olan iki əsrlik bir dövrü əhatə edir. Kitabda yeni mənbələr, arxiv sənədləri, tədqiqat əsərləri, dövri mətbuat materialları əsasında Naxçıvan xanlığının əmələ gəlməsi, onun xarici dövlətlər və qonşu xanlıqlarla münasibəti, çar Rusiyasının Naxçıvan xanlığını ilhaq etməsi, Naxçıvanın sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi həyatı və mədəniyyət tarixi işıqlandırılmışdır. Kitabda həmçinin Naxçıvanın çar Rusiyası tərəfindən ilhaqından sonra bölgədə yaranmış sosial-siyasi vəziyyət, kapitalist münasibətlərinin meydana gəlməsi, XX əsrin əvvəllərində ermənilərin törətdikləri soyqırımlar, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Naxçıvanla əlaqələri, ərazinin qorunub saxlanılmasında Araz-Türk Cümhuriyyətinin rolu, əhalinin inadlı mübarizəsi nəticəsində Naxçıvanın muxtariyyət statusu əldə etməsi, Naxçıvan MSSR-in təşkili, XX əsrin 20-30-cu illərinin ictimai-siyasi hadisələri tədqiqata cəlb olunmuşdur.

Naxçıvan tarixi (III cild)
  "Naxçıvan tarixi"nin III cildi Naxçıvanın 1941-ci ilin iyun ayından 2015-ci ilədək olan mürəkkəb, ziddiyyətli, lakin əhəmiyyətli tarixi dövrünü əhatə edir. Kitab yeddi fəsildən ibarətdir. Burada İkinci Dünya müharibəsi dövrü tarixi, Naxçıvanın müharibədən sonrakı bərpa dövrü və ötən əsrin 50-60-cı il lərində sosial-iqtisadi həyatda baş verən dəyişikliklər, 1970-1980-ci illərdə ictimai-siyasi həyat, iqtisadi və mədəni yüksəliş tədqiq edilmişdir. Kitabda həmçinin ötən əsrin 80-ci illərinin sonlarında başlanan milli oyanış, demokratik hərəkat, erməni təcavüzü, ulu öndər Heydər Əliyevin Naxçıvana qayıdışı, demokratik dəyişikliklər, Heydər Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri seçilməsi, müdafiənin təşkili, Naxçıvanın blokadadan çıxarılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər, müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi sahəsində əldə olunan uğurlar, muxtar respublikanın mədəni inkişafı arxiv sənədləri, dövri mətbuat materialları və mövcud elmi ədəbiyyat əsasında şərh olunur.

Нахчыван один из древнейших городов мира
  Эта книга - попытка описать фантастические впечатления автора от длительного путешествия в сказочную страну "Нахчыванию", в один из самых древних городов в мире, где после Всемирного потопа зарождались жизнь и цивилизация.

Əlincəqala
  Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Bilik Fondu tərəfindən hazırlanmış kitabda Əlincəqalanın tarixi araşdırılmış, 'Əlincə' sözünün etimologiyası, Əlincəqalanın memarlıq xüsusiyyətləri, su sistemi, iqtisadi-mədəni həyatı, Əlincəqala yaxınlığında olan tarix, memarlıq və epiqrafik abidələr haqqında məlumat verilmişdir.

"Naxçıvan" jurnalı
  Təsisçisi Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi olan “Naxçıvan” jurnalı ictimai-siyasi, ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnaldır. 1998-ci ildən nəşr olunan jurnalın 35 nömrəsi işıq üzü görüb. Özündə qədim tariximizi, zəngin mədəniyyətimizi əks etdirən “Naxçıvan” jurnalı Naxçıvanşünaslığa dair mühüm töhfədir.

"Naxçıvan-bəşəriyyətin beşiyi" III beynəlxalq rəsm festivalı, Kataloq
  2016-cı il 24-27 may tarixlərində Naxçıvan Muxtar Respublikasında "Naxçıvan bəşəriyyətin beşiyi" III Beynəlxalq Rəsm Festivalı keçirilmişdir. "Əlincəqala" Tarix-Mədəniyyət Muzey Kompleksində təşkil olunan festivalda 7 ölkədən gəlmiş rəssamlar iştirak etmişlər. Kataloqda Bəhruz Kəngərli adına Rəssamlar Parkının açılışı və festivalda çəkilmiş rəsm əsərləri ilə bağlı materiallar toplanmışdır.

Naxçıvan folklorunda mətbəx elementləri
  Kitabda ümumtürk folklorunun tərkib hissəsi olan Naxçıvan folklorunda kulinariya sənətinə aid xalq yaradıcılığı nümunələri toplanmışdır. Xalq deyimləri, əfsanə və rəvayətlər, atalar sözləri və zərbi-məsəllər, adət və ənənələr, haxıştalar, mahnılar, andlar və sairələrdən ibarət nümunələr milli mətbəxlə bağlı səciyyəvi xüsusiyyətləri özündə əks etdirir. Həmçinin kitabda unudulmaqda olan qədim mətbəx ənənələrimiz də təqdim olunur.

Gülüstan türbəsi
  Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Bilik Fondu tərəfindən hazırlanmış kitabda Culfa rayonundakı Gülüstan türbəsi, onun tarixi, memarlıq xüsusiyyətləri, türbə ətrafındakı tarix-memarlıq abidələri, etnoqrafiyası və keramikası haqqında məlumat verilmişdir.

Naxçıvan dünya mətbuatında
  Kitabda dünyanın bir sıra ölkələrində fəaliyyət göstərən nüfuzlu qəzet, jurnal və internet portallarında Naxçıvanın qədim tarixi, zəngin mədəniyyəti, təbiəti, sosial-iqtisadi inkişafı və s. haqqında məlumatlar verilmişdir. Burada həmçinin muxtar respublikaya səfər etmiş xarici qonaqların Naxçıvanla bağlı zəngin təəssüratları da öz əksini tapmışdır.

Məmməd Araz qrafik albomu
  Rəssam Kirman Abdinin bu albomu Məmməd Araz şəxsiyyətinə, poeziyasına və fəlsəfəsinə həsr olunmuşdur. Məmməd Araz yaradıcılığının müxtəlif aspektləri rəssam tərəfindən qrafik üslubda təqdim edilmişdir.

"Kitabi-Dədə Qorqud" və Naxçıvan: qarşılaşdırmalı etnoqrafik motivlər
  Monoqrafiyada "Kitabi-Dədə Qorqud" boylarında adətlər, inamlar, ailə məişət münasibətləri onların Naxçıvan paralellərindən, "Bilqamıs" dastanı, həmçinin digər türk xalqları ilə ortaq cəhətlərdən bəhs edilir.

Эйнали-бек Султанов. Публицистика
  В книге впервые представлены читателям публицистические статьи видного азербайджанского писателя-публициста и общественного деятеля Эйнали-бека Султанова (1866-1935).

Naxçıvan. Şərqin əfsanəsi
  Kitab Naxçıvan Muxtar Respublikasına həsr olunub. Burada muxtar respublika həyatının demək olar ki, bütün sahələri ilə bağlı əldə edilmiş nailiyyətlər öz əksini tapmışdır.

Müstəqillik yollarında: Liderlik missiyası
  Kitab Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunub saxlanmasında və möhkəmləndirilməsində, xalqımızın taleyində, milli dövlət quruculuğunda misilsiz rol oynayan ulu öndər Heydər Əliyevin çoxcəhətli fəaliyyətindən, əvəzsiz tarixi xidmətlərindən bəhs edir.

İnkişaf- məqsədimizdir (32-ci kitab)
  Kitabın bu cildində Azerbaycan Respublikasının Prezdenti İlham Əliyevin Moskvaya işgüzar səfəri zamanı həmin ölkənin dövlət və hökümət rəhbərləri ilə görüş və danışıqlarından, ikitərəfli əlaqələrin inkişafı üçün bağlanan müqavilələrdən bəhs edilir. Həmçinin ölkəmizə gəlmiş mədəniyyət xadimləri, bir sıra beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri ilə görüşləri, kütləvi informasiya vasitələrinə verdiyi müsahibələri dərc olunmuşdur.

Naxçıvan Muxtar Respublikası müstəqillik yollarında
  Monoqrafiyada Naxçıvan Muxtar Respublikasının müstəqillik illərindəki inkişaf yolu tədqiq edilmişdir. Kitabda XX əsrin 80-ci illərinin sonlarında başlanan milli oyanış, demokratik hərəkat, erməni təcavüzü, ulu öndər Heydər Əliyevin Naxçıvana qayıdışı, demokratik dəyişikliklər, Heydər Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri seçilməsi, müdafiənin təşkili, Naxçıvanın blokadadan çıxarılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər şərh olunur.

Əziz şərif: taleyi və sənəti
  Kitaba görkəmli pedaqoq və elm xadimi professor Əziz Şərifin həyat yolu və ədəbi-ictimai fəaliyyəti, elmi və publisistik əsərləri haqqında yazılan məqalələr daxil edilmişdir.

Tarixi mənbələrdə Nuh peyğəmbər
  Kitabda Nuh peyğəmbərin Naxçıvanla bağlılığı ilə əlaqədar şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələri, Qurani-Kərimdə Nuh peyğəmbər haqqında verilən məlumatlar, orta əsr müəlliflərinin, həmçinin XIX əsrdə və XX yüzilliyin əvəllərində Naxçıvanda olmuş rus məmurlarının və tədqiqatçılarının qeydləri toplanmışdır.

Behbud ağa Şahtaxtinski: həyatı və fəaliyyətinin mühüm mərhələləri
  Kitabda görkəmli siyasi və dövlət xadimi, diplomat Behbud ağa Şahtaxtinskinin həyatı, çoxcəhətlisiyasi və dövlətçilik fəaliyyətinin müxtəlif mərhələlərindən bəhs edilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında kənd təsərrüfatının inkişafı (1924-2014-cü illər)
  Monoqrafiya Naxçıvan Muxtar Respublikasında kənd təsərrüfatının 90 ildə keçdiyi inkişaf yolunun tədqiqinə həsr olunub və kənd təsərrüfatının inkişaf problemləri, əldə etdiyi nailiyyətlər, həmçinin müstəqillik dövründə bu sahənin inkişafından bəhs olunmuşdur.

Naxçıvan folklor mətnlərində yaşayan tarix
  Monoqrafiyada ümumtürk folklorunun mühüm tərkib hissələrindən olan Naxçıvan folklor mühitinin səciyyəvi cəhətlərindən bəhs olunur. Folklor mətnlərindəki tarixiliyə diqqət yetirilir, bu mətnlərdə Naxçıvanla bağlı adlar əsasında genezis və transformasiya məsələləri araşdırılır.

Naxçıvanda arıçılıq: ənənələri və perspektivləri
  Kitabda arıçılığın yaranması və hazırki vəziyyəti, Azərbaycanda arıçılıq, Naxçıvanda arıçılığın keçdiyi yol, hazırki vəziyyəti və perspektivləri əks olunur.

Naxçıvan ədəbi mühiti: uşaq ədəbiyyatının inkişaf istiqamətləri və problemləri
  Kitabda Naxçıvanda yaşayıb-yaradan şair və yazıçıların yaradıcılığında uşaq ədəbiyyatı nümunələri araşdırılaraq təhlil edilmişdir.

İngiltərənin geosiyasi maraqlarında "erməni məsələsi"nin yeri və Azərbaycana təsiri (1917-1920)
  Əsərdə XX əsrin əvvəllərində "erməni məsələsi"nin İngiltərənin geosiyasi planlarında tutduğu yerdən bəhs olunur. Burada həmçinin Böyük Britaniyanın arxiv materiallarından əldə olunan materiallara əsasən müəyyənləşdirilmişdir ki, qarşılıqlı istifadə münasibətləri çərçivəsində formalaşan ingilis-erməni əməkdaşlığı Azərbaycanın bir çox bölgəsində fəlakət mənbəyi olaraq ortaya çıxmış və minlərlə müsəlman türk əhalisinin qətlə yetirilməsinə səbəb olmuşdur.

Naxçıvan Teatrında tərcümə əsərlərinin tamaşaları (1883-2013)
  Monoqrafiyada Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının 130 illik tarixi ərzində tamaşaya qoyulmuş tərcümə əsərlərinin səhnə təcəssümü ilk dəfə olaraq sistemləşdirilmiş şəkildə təqdim olunmuş, eləcə də bir sıra tamaşaların timsalında müfəssəl təhlili verilmişdir. Kitabda həmçinin Naxçıvan Teatrının yaranma tarixi, teatrın təşəkkül və formalaşma dövrü araşdırılmışdır.

Azərbaycan VII-XII əsrlərdə: tarix, mənbələr, şərhlər
  Kitabda orta əsr ərəb tarixi və coğrafi mənbələri, eləcə də müvafiq elmi ədəbiyyat əsasında tarixi Azərbaycan torpaqlarının VII əsrin ortalarına yaxın yeni dünya imperyasının - Ərəb Xilafətinin tərkibinə qatılması ilə başlanan, XIII əsrin əvvəllərində bölgənin iqtisadi-mədəni yüksəlişinə müvəqqəti ara vermiş monqol hücumları ilə tamamlanan altı əsrlik dövr araşdırılmışdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Normativ Hüquqi Aktlar Toplusu. Yanvar-dekabr 2016-cı il
  "Naxçıvan Muxtar Respublikasının Normativ Hüquqi Aktlar Toplusu"nda 2016-cı ilə dair Naxçıvan Muxtar Respublikasının qanunları və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin fərman və sərəncamları dərc olunmuşdur.

Naxçıvan müstəqillik illərində: hədəflər, inkişaf, nəticələr
  Kitab 3-4 dekabr 2015-ci il tarixlərində AMEA Naxçıvan Bölməsində keçirilmiş elmi konfransın materialları əsasında nəşr edilmişdir. Burada Naxçıvan Muxtar Respublikasının müasir dövr tarixi, mədəniyyəti, təbiəti, sosial-iqtisadi inkişafı və s. haqqında məlumatlar verilmişdir.

XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində İrəvanda və Naxçıvanda məscid məktəbləri və mədrəsələr
  Kitabda müxtəlif mənbələr, arxiv sənədləri və dövrün statistik göstəricilərinə əsasən XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində İrəvanda və Naxçıvanda məscid məktəbləri və mədrəsələr haqqında geniş məlumat verilir.

Maarif fədaisi: Həsən bəy Qazıyev
  Kitabda Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi Həsən bəy Qazıyevin İrəvan quberniyası və Naxçıvandakı pedoqoji fəaliyyəti işıqlandırılır.

Naxçıvan əhalisinin etnogenezi tarixindən (m.ö. II-I minilliklər)
  Kitabda Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvan ərazisindəki əhalinin etnogenezində m.ö. II-I minilliklərdə iştirakı olmuş, indiyədək dövrlərə görə sistemli tədqiq olunmamış proto Azərbaycan tayfalarından bəhs olunur. Burada Naxçıvanın qədim və müasir ərazilərində məskunlaşmış tayfaların yeri, adların daşıdığı mənalar, onların mifik inancları, əraziləri, əski salnamələrdəki yeri ətraflı tədqiq edilir.

İnkişaf- məqsədimizdir (33-cü kitab)
  Kitabın bu cildində 2008-ci ilin oktyabrında Azərbaycanın tarixində əlamətdar hadisə - prezident seçkilərində digər namizədlərdən daha çox xalqın dəstəyini qazanmış İlham Əliyevin Heydər Əliyev sarayında andiçmə mərasimindəki nitqi, növbəti illərdə qarşıda duran məsələlərə dair çıxışları yer almışdır. Kitabda, həmçinin dövlət başçısının bölgələrə səfərləri, regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramının həyata keçirilməsilə əlaqədar ölkənin sosial, iqtisadi, kənd təsərrüfatı və mədəni cəhətdən inkişafına həsr olunmuş nitqləri, ictimaiyyətin nümayəndələri ilə görüşlərinə, səfər etdiyi bölgələrdə bir sıra orta məktəblərin, zavodların, sənaye müəsisələrinin açılışında iştirakına dair müzakirələri və bir çox digər sənədlər də dərc edilmişdir.

İnkişaf- məqsədimizdir (34-cü kitab)
  Kitabın bu cildində 2008-ci ilin son aylarında dövlət başçısının Türkiyə və Türkmənistan respublikalarına, Estoniya prezidentinin Azərbaycana səfərləri zamanı ölkələrimiz arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilməsinə dair nitq və çıxışları, həmçinin mədəniyyət xadimləri və ictimaiyyət nümayəndələri ilə görüşləri geniş yer almışdır. Kitabda, həmçinin dövlət başçısının Nazirlər Kabinetinin 2008-ci ildə sosial-iqtisadi inkişafın yekunlarına və 2009-cu ildə qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş geniş iclasda giriş və yekun nitqi, bölgələrdə və paytaxtda sosial-iqtisadi inkişaf proqramının həyata keçirilməsinə, mədəniyyət sahələrinin inkişafına həsr edilmiş çıxışları da verilmişdir.

İnkişaf- məqsədimizdir (35-ci kitab)
  Kitabın bu cildində dövlət başçısının Rusiya Federasiyasına, Küveyt, Yunanıstan və İran İslam Respublikasına rəsmi və işgüzar səfərləri zamanı bu ölkələrin dövlət və hökumət başçıları ilə ölkələrimiz arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilməsinə dair görüş və danışıqları, həmçinin ölkəmizə rəsmi səfərə gələn Ukrayna prezidenti və onun başçılıq etdiyi nümayəndə heyyəti ilə keçirdiyi görüşlərə və danışıqlara dair materiallar dərc olunmuşdur. Bütün görüş və danışıqlarda Azərbaycan prezidenti Ermənistanın işğalçılıq siyasətini önə çəkmiş, dünya dövlətlərini Dağlıq Qarabağ probleminin beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində həllinə dəstək olmağa çağırmışdır. Kitabda regionların sosial inkişaf proqramının həyata keçirilməsi ilə əlaqədar Bərdə, Yevlax və Mingəçevir şəhərinə səfəri zamanı bölgənin sosial-iqtisadi və mədəni cəhətdən inkişafına həsr olunmuş çıxış və tövsiyələri yer almışdır.

Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasında milli-mənəvi dəyərlər məsələsi
  Monoqrafiyada ümummilli lider Heydər Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasında milli-mənəvi dəyərlərin qorunub saxlanması və gələcək nəsillərə çatdırılması sahəsində həyata keçirdiyi tədbirlərdən, həmçinin ulu öndər tərəfindən milli-mənəvi dəyərlərlə əlaqədar hazırlanmış siyasi kursun Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov tərəfindən uğurla davam və yaradıcılıqla inkişaf etdirilməsindən bəhs edilir.

Foreign policy news. Nakhchivan
  Kitabda amerikan jurnalist Peter Tase tərəfindən Naxçıvanın tarixi, memarlıq abidələri və s. haqqında mətbuatda dərc edilmiş məqalələr toplanmışdır.

Bəhruz bəy Kəngərli taleyi
  Kitab zəngin tarixə və bədii ənənələrə malik Azərbaycan təsviri sənətinin görkəmli nümayəndəsi Bəhruz bəy Kəngərlinin həyat və yaradıcılığına həsr olunub. Müəlliflər bu kitaba ensiklopedik tutum verməklə, orada rəssam barəsində ən müxtəlif materialların toplanmasına nail olmuşlar. Kitabda Bəhruz bəy Kəngərlinin məşhur əsərləri ilə yanaşı, sənətsevərlərə tanış olmayan rəngkarlıq və qrafika əsərlərinin reproduksiyaları da yer almışdır.

Behbud ağa Şahtaxtinski: sənədlər və materiallar
  Kitabda görkəmli ictimai-siyasi xadim, diplomat, publisist Behbud ağa Şahtaxtinskinin (1881-1924) müxtəlif mətbuat orqanlarında çap olunmuş məqalələri, çıxış və məruzələrinin bir qismi ilk dəfə olaraq geniş oxucu auditoriyasına təqdim olunur. Əsərdə bir sıra sənədlər, teleqramlar, diplomatik yazışmalar, bağlanmış müqavilələrə də yer verilmişdir.